1. Equity (özkaynak) nedir?
Equity, işlem hesabınıza yatırdığınız tutar +/- gerçekleşmiş kâr ve zararınız +/- açık pozisyonlardaki anlık kâr ve zararınızdır.
2. Bakiye (balance) nedir?
Bakiye, işlem hesabınıza yatırdığınız tutar +/- gerçekleşmiş kâr ve zararınızdır.
3. Long ve short pozisyon açmak ne demektir?
Long, bir dayanak varlığı satın almak anlamına gelir. Örneğin Altın'ı 1300'den alırsanız Altın'da long pozisyon açmış olursunuz. Dolayısıyla bir trader, fiyat giriş fiyatının üzerine çıkarsa kazanır, altına inerse kaybeder.
Short ise açığa satış yapmak, yani varlığı satmak ve fiyat düştüğünde kazanç elde etmek anlamına gelir. Yani Altın'ı CFD üzerinden satarsanız short pozisyon açmış olursunuz. Açığa satış kavramı işlem dünyasına yeni giren kişiler için kafa karıştırıcı olabilir; ancak bunu fiyatın düşeceği yönünde bahis oynamak olarak düşünmek işi kolaylaştırır.
4. "Standart lot" ve "round lot" nedir?
Standart lot, bir para biriminin 100.000 birimini ifade eder. Dolayısıyla bir trader 100.000 EURUSD satın alırsa, 1 lot EURUSD'de long pozisyondadır.
Round lot ise bir pozisyonu 1 lot büyüklüğünde açıp kapatmayı ifade eder. "Round" kavramı, işlemin giriş ve çıkışla birlikte tam bir tur atmasından gelir. Bu terim genellikle aracı kurumlar tarafından ücretlerini tanımlamak için kullanılır. XBTFX'te ECN hesabında Round Lot başına 8$, yani işlemin her yönü (açılış ve kapanış) için 4$ komisyon alıyoruz.
5. Kaldıraç nedir?
Kaldıraç, özünde yatırdığınız tutar üzerinden kullandığınız bir borçtur. Örneğin aracı kurumunuzda 100:1 kaldıraçla 1.000$ tutarında bir depozitonuz varsa, depozitonuzun 100 katı büyüklüğünde, yani bu örnekte 100.000$ tutarında bir pozisyon açabilirsiniz.
Kaldıraç, bir sonraki maddede ele alacağımız teminat (margin) kavramıyla yakından ilişkilidir.
6. Teminat (margin) nedir?
Kaldıraçla işlem yaparken aracı kurumunuz, hesap büyüklüğünüzün bir bölümünü kaldıraçlı işlem için güvence olarak ayırır. Bu güvenceye “teminat” (margin) denir ve büyüklüğü, kullandığınız kaldıraç oranına bağlıdır. 100:1 kaldıraç oranı, pozisyon büyüklüğünün %1'ine eşit bir teminat gerektirir.
Yukarıdaki örneği ele alalım, ancak hesabınıza 5.000$ yatırdığınızı varsayalım. 100:1 kaldıraçla 100.000$ büyüklüğünde bir pozisyon açtığınızda, bu paranın 1.000$'ı teminat olur. Bu tutar, pozisyona fiilen kilitlenir. Diğer pozisyonlar açıkken yeni pozisyonlar açmak, kullanılan teminatı artırır. 5.000$'lık teminatınızın tamamını kullanırsanız, equity'niz belirli bir tutarın altına düştüğünde teminat çağrısı (margin call) alırsınız. Bu tutar, kaldıraç ayarınıza bağlıdır.
Yukarıdaki örnekte 5.000$ depozito ile 100.000$'lık bir pozisyon açarsanız, equity'niz 1.000$'ın altına düştüğünde teminat çağrısı alırsınız ve genellikle pozisyonlarınız zorunlu olarak kapatılır.
Kaldıraçla işlem yaparken önemli olan, serbest teminatınızı (free margin) her zaman takip etmektir. Serbest teminatınız, toplam equity'nizden (hesap büyüklüğü + gerçekleşmemiş kâr/zararlar) kullanılan teminatın çıkarılmasıyla elde edilir. Serbest teminatınız sıfıra düşerse teminat çağrısı alırsınız ve tüm açık işlemleriniz güncel piyasa fiyatından kapatılır.
7. Döviz paritesi nedir?
Forex işlemi, bir para birimini satın alırken aynı anda diğerini satmaktır.
Bu iki para biriminin birleşimi döviz paritesi olarak bilinir. Para birimleri her zaman parite halinde işlem görür ve paritedeki her para birimi, üç harfli benzersiz bir kodla gösterilir.
Kodun ilk iki harfi ülkeyi, üçüncü harf ise para birimini belirtir; örneğin JPY kodu Japon Yeni anlamına gelir. Forex fiyatları kur olarak bilinir ve bir para biriminin diğeri cinsinden değerini ifade eder.
8. Pip nedir?
Forex trader'ları kâr veya zarardan söz ederken genellikle “pip” terimini kullanır. Pip, Percentage in Point ifadesinin kısaltmasıdır ve bir döviz kurunun yukarı veya aşağı yönde hareket edebileceği en küçük artışı temsil eder. Çoğu döviz paritesinde bir pip, genellikle dördüncü ondalık basamağa eşittir.
Örneğin EUR/USD şu anda 1,1558'den işlem görüyorsa ve 1,1562'ye yükselirse, bu yükseliş 4 pip'lik bir değişime denk gelir. Ancak bazı döviz paritelerinde, çoğunlukla yen paritelerinde, pip ikinci ondalık basamakta yer alır. USD/JPY şu anda 110,25'ten işlem görüyorsa ve 110,10'a düşerse, bu düşüş 15 pip'lik bir değişime denk gelir.
9. Alış/satış (bid/ask) fiyatı nedir?
Her döviz paritesinin herhangi bir anda iki kuru veya fiyatı vardır: bid (alış) fiyatı ve ask (satış) fiyatı. İkisi arasındaki fark nedir? Bid fiyatı, alıcıların almaya hazır olduğu fiyattır; ask fiyatı ise satıcıların satmaya hazır olduğu fiyattır.
Doğası gereği bid fiyatı her zaman ask fiyatından düşüktür. Bu iki fiyat bir araya geldiğinde, yani ya satıcılar ask fiyatlarını alıcının bid fiyatıyla eşleşecek şekilde düşürdüğünde ya da alıcılar bir para birimi için ödemeye razı oldukları kuru yükseltip satıcının ask fiyatına ulaştığında, işlem gerçekleşir.
Sonuçta alıcılar ask fiyatından alır, satıcılar bid fiyatından satar. Bu da grafiğinizde gösterilen her fiyatın, o andaki piyasa dengesini, yani piyasa katılımcılarının çoğunluğunun işlem yapmaya razı olduğu fiyatı temsil ettiği anlamına gelir.
10. Spread nedir?
Bir işleme her girdiğinizde, o işlem için işlem maliyetini ödemeniz gerekir. Günümüzde çoğu aracı kurum işlem açarken komisyon ve ücret almasa da, bid/ask spread'i Forex trader'ları için temel maliyet olmaya devam ediyor. Alıcılar ask fiyatından (satıcıların satmaya hazır olduğu fiyattan) alım yaptığında, pozisyonları anında bid/ask spread'ine eşit bir zarardadır.
Gün içi trader veya scalper iseniz bid/ask spread'ine dikkat etmeniz gerekir; çünkü gün sonunda kârınızın büyük bir bölümünü eritebilir. İşlemlere daha uzun vadeli yaklaşan swing trader'lar ve pozisyon trader'ları ise daha az pozisyon açtıkları ve kâr hedefleri nispeten daha yüksek olduğu için spread'den daha az etkilenir.